1
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلضُّحَىٰ
veḍḍuḥâ.
Kuşluk vaktine and olsun;
سُورَةُ الضُّحَىٰ
Duha Suresi
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
2
وَٱلَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ
velleyli iẕâ secâ.
Sükun erdiği zaman geceye and olsun ki,
3
مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ
mâ vedde`ake rabbüke vemâ ḳalâ.
Rabbin seni ne bıraktı ve ne de sana darıldı.
4
وَلَلْءَاخِرَةُ خَيْرٌۭ لَّكَ مِنَ ٱلْأُولَىٰ
velel'âḫiratü ḫayrul leke mine-l'ûlâ.
Doğrusu ahiret senin için dünyadan daha hayırlıdır.
5
وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰٓ
velesevfe yü`ṭîke rabbüke feterḍâ.
Rabbin şüphesiz sana verecek ve sen de hoşnut olacaksın.
6
أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًۭا فَـَٔاوَىٰ
elem yecidke yetîmen feâvâ.
Seni öksüz bulup da barındırmadı mı?
7
وَوَجَدَكَ ضَآلًّۭا فَهَدَىٰ
vevecedeke ḍâllen fehedâ.
Seni şaşırmış bulup, doğru yola eriştirmedi mi?
8
وَوَجَدَكَ عَآئِلًۭا فَأَغْنَىٰ
vevecedeke `âilen feagnâ.
Seni fakir bulup zenginleştirmedi mi?
9
فَأَمَّا ٱلْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ
feemme-lyetîme felâ taḳher.
Öyleyse sakın öksüze kötü muamele etme;
10
وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنْهَرْ
veemme-ssâile felâ tenher.
Ve sakın bir şey isteyeni azarlama;
11
وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ
veemmâ bini`meti rabbike feḥaddiŝ.
Yalnızca Rabbinin nimetini anlat.
Duha Suresi Hakkında Her Şey
Duha Suresi'nin anlamı, fazileti, tefsiri, nüzul sebebi ve daha fazlası hakkında kapsamlı bilgiler.
Duha Suresi Nedir?
Duha Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 93. suresi olup 11 ayetten oluşmaktadır. Mekke döneminde nazil olan bu sure, adını ilk ayetteki "duha" kelimesinden almaktadır. "Duha" sözcüğü Arapçada kuşluk vakti anlamına gelir; güneşin doğuşundan öğle vaktine kadar olan, ışığın tüm yeryüzünü aydınlattığı berrak sabah saatlerini ifade eder.
Sure, vahyin bir süre kesilmesi üzerine Hz. Peygamber'in (s.a.v.) büyük üzüntü yaşadığı bir dönemde inmiştir. Müfessirlerin aktardığına göre bu sessizlik döneminde müşrikler Hz. Peygamber'i alay konusu etmiş, Allah'ın onu terk ettiğini ileri sürmüştür. Duha Suresi bu bağlamda Resûlullah'a doğrudan hitap eden, onu teselli eden ve geçmişindeki ilahi nimetleri hatırlatan derin bir manevi mesaj içermektedir.
Surenin ana teması Allah'ın kulunu asla terk etmediği, geçmişte yetim ve yoksul iken gözetildiği, geleceğin bugünden daha hayırlı olacağı gerçeğidir. Aynı zamanda sure, yetimi hor görmemek ve nimeti inkâr etmemek gibi ahlaki öğütlerle sona ermektedir.
Duha Suresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Anlamı: "Duha" kelimesi Arapçada kuşluk vakti demektir; güneşin yükselmesiyle birlikte yeryüzünün ışığa kavuştuğu sabahın ilk saatlerini ifade eder.
- Türü ve İnişi: Duha Suresi Mekkî bir suredir; Hz. Peygamber'in Mekke'de bulunduğu dönemde, risaletin ilk yıllarında nazil olmuştur.
- Mushaftaki Yeri: Kur'an-ı Kerim'in 93. suresidir; 30. cüzde yer alır ve mushafın 596. sayfasında başlar.
- Nüzul Sırası: Kronolojik iniş sırasına göre 93. sırada yer alır; bu surede mushaf sırası ile nüzul sırası örtüşmektedir.
- İniş Sebebi: Vahyin bir müddet kesilmesi (fetretü'l-vahy) üzerine inmiş; Hz. Peygamber'e Allah'ın onu terk etmediğini müjdelemiş ve inkârcıların alayına karşı teselli ve güç vermiştir.
- Temel Mesajı: Sure, ilahi rahmetin sürekliliğini, geçmişte yetim ve yoksul iken gözetilmenin hatırlatılmasını ve yetimi-yoksulu koruma sorumluluğunu merkeze alır.
Vahiy kesintisi döneminde Hz. Peygamber'e moral veren suredir. Yetim ve yoksullara iyilik emredilir.
Vahyin bir süre kesilmesi üzerine Hz. Peygamber'i teselli etmek için indirilmiştir.
Duha Suresi'nin Ana Konuları ve Mesajı
Duha Suresi üç temel eksen etrafında şekillenir.
İlahi bağlılık ve teselli: Surenin ilk bölümü, Allah'ın Hz. Peygamber'i asla terk etmediğini ve ona hiçbir zaman buğzetmediğini açık bir güvenceyle ilan eder. Bu mesaj, vahyin kesilmesiyle sarsılan gönüllere yönelik güçlü bir manevi dayanak işlevi görür; müşriklerin alay ve karalama girişimlerine karşı ilahi bir cevap niteliği taşır.
Geçmiş nimetlerin hatırlatılması ve geleceğin müjdesi: Surenin orta bölümü, Hz. Peygamber'in yetim büyüdüğü, yol bulmakta zorlandığı ve dar koşullarda yaşadığı dönemleri gündeme getirir; ancak bu dönemlerin her birinde Allah'ın onu barındırdığını, doğru yolu gösterdiğini ve geçimini temin ettiğini hatırlatır. Öte yandan ahiretin dünyadan çok daha hayırlı olacağı müjdesi verilerek ümit ve tevekkül duygusu beslenir.
Ahlaki sorumluluk: Surenin son bölümü, bireysel tesellinin ötesine geçerek toplumsal bir merhamet ahlakını öğütler. Yetimi hor görmemek, dileneni azarlamamak ve Rabbin nimetini açıkça dile getirmek emredilir. Bu öğütler, geçmişte yaşanan ilahi yardımın bilincinde olan bir insanın başkalarına karşı nasıl davranması gerektiğini somut biçimde ortaya koyar.
Bu üç boyutuyla Duha Suresi; psikolojik güç, şükür ve sosyal duyarlılık gibi değerleri bir arada sunan çarpıcı bir Kur'an parçasıdır.
Duha Suresi Tefsiri ve Ayet Ayet Özeti
Allah'ın Yemini (1-3. Ayetler)
Sure, kuşluk vaktine ve karanlığı çöktüğünde geceye yemin ederek açılır. Allah, bu iki zıt ve birbirini tamamlayan zaman dilimine yemin ederek Peygamberini kesinlikle terk etmediğini ve ona buğzetmediğini bildirir. Müfessirler bu yemin üslubunun, vahyin kesilmesiyle sarsılan gönüllere derin bir güvence mesajı taşıdığını belirtir. İbn Kesir tefsirinde bu ayetlerin müşriklerin alaylarına karşı doğrudan bir reddiye işlevi gördüğüne dikkat çekilir.
Geleceğin Müjdesi (4-5. Ayetler)
Dördüncü ayette "Elbette ahiret senin için dünyadan daha hayırlıdır" buyrulur; beşinci ayette ise Allah'ın Hz. Peygamber'i hoşnut edecek nimetler vereceği müjdelenir. Klasik tefsirciler bu ayetin hem dünyevi açıdan (İslam'ın yayılması, fetihler) hem de uhrevi açıdan (şefaat makamı, yüce mertebe) büyük bir müjde içerdiği yorumunda birleşir.
Geçmişin Hatırlatılması (6-8. Ayetler)
Bu ayetlerde Allah, Hz. Peygamber'i yetim bulup barındırdığını, yolu gösterdiğini ve yoksul iken zengin kıldığını hatırlatır. Taberî tefsirinde bu kısmın, insanın Allah'ın geçmişteki ihsanlarını düşünerek geleceğe güvenle bakmasını sağlamak amacıyla kurgulandığı ifade edilir.
Ahlaki Öğütler (9-11. Ayetler)
Surenin son üç ayeti doğrudan eylem emirleri içerir: Yetimi hor görme, dileneni azarlama ve Rabbin nimetini dile getir. Bu buyruklar, önceki kıssasal hatırlatmayı somut bir davranış rehberine dönüştürür. Diyanet meali ve tefsirinde de bu ayetlerin bireysel ahlaktan toplumsal adalete uzanan geniş bir sorumluluk alanını çerçevelediği vurgulanır.
93
Sure Numarası
11
Ayet Sayısı
93
Nüzul Sırası
Mekki
İniş Yeri
30
Cüz
596
Sayfa
0
Kelime
0
Harf
Duha Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 93. suresi olup 11 ayetten oluşmaktadır. Mekkî sureler arasında yer alır ve nüzul sırası da 93'tür; bu surede mushaf sırası ile kronolojik iniş sırası örtüşmektedir. Mushafın 30. cüzünde, 596. sayfasında bulunur. Kısa ve öz yapısıyla 30. cüzün veciz sureleri arasında sayılır; her ayeti derin anlam yoğunluğu taşıyan bu sure, Kur'an'ın teselli ve şükür temalarını en güçlü biçimde işleyen metinlerinden biridir.
Duha Suresi kaç ayetten oluşur?
Duha Suresi 11 ayetten oluşmaktadır. Kur'an-ı Kerim'in 93. suresi olan Duha, kısa ama anlam bakımından son derece zengin bir suredir.
Duha ne anlama gelir?
"Duha" kelimesi Arapçada kuşluk vakti anlamına gelir. Güneşin doğuşundan öğleye kadar olan, gökyüzünün iyice aydınlandığı sabah saatlerini ifade eder. Sure adını ilk ayetteki bu kelimeden alır.
Duha Suresi Mekkî mi Medenî mi?
Duha Suresi Mekkî bir suredir; Hz. Peygamber'in Mekke döneminde, risaletin ilk yıllarında nazil olmuştur.
Duha Suresi hangi cüzdedir?
Duha Suresi Kur'an-ı Kerim'in 30. cüzünde yer almaktadır. Mushafın 596. sayfasında başlar.
Duha Suresi neden nazil olmuştur?
Müfessirlerin büyük çoğunluğuna göre sure, vahyin bir süre kesilmesi (fetretü'l-vahy) üzerine inmiştir. Bu dönemde müşrikler Hz. Peygamber'i alay konusu etmiş, Allah'ın onu terk ettiğini ileri sürmüştür. Sure, Peygamber'i teselli etmek ve ona güvence vermek amacıyla nazil olmuştur.
Duha Suresi'nin ana konusu nedir?
Surenin ana konuları: Allah'ın Hz. Peygamber'i asla terk etmediği, geçmişteki ilahi nimetlerin (yetimken barındırılma, yol gösterilme) hatırlatılması, geleceğin daha hayırlı olacağının müjdelenmesi ve yetimi hor görmemek ile nimeti dile getirmek gibi ahlaki öğütlerdir.
Duha Suresi'nin fazileti hakkında ne bilinmektedir?
Kur'an'ın her suresi gibi Duha Suresi de büyük manevi değer taşımaktadır. Ancak bu sureye özel olarak uydurulan ya da zayıf kaynaklı rivayetlerin dışında, sahih hadis külliyatında öne çıkan münferit bir fazilet hadisi bulunmamaktadır. Surenin önemi, içerdiği teselli ve şükür mesajının derinliğinde yatmaktadır.
Duha Suresi'nin nüzul sırası nedir?
Duha Suresi'nin nüzul sırası 93'tür. Bu surede dikkat çekici olan husus, mushaftaki sıra numarasının (93) kronolojik iniş sırasıyla (93) örtüşmesidir. Mekkî dönemin ileri evrelerinde nazil olmuştur.