سُورَةُ البُرُوجِ

Büruc Suresi

22 Ayet Mekki 85. Nüzul Sırası 30. Cüz
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
1
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْبُرُوجِ
vessemâi ẕâti-lbürûc.
İçinde burçları bulunan göğe and olsun;
2
وَٱلْيَوْمِ ٱلْمَوْعُودِ
velyevmi-lmev`ûd.
Söz verilen kıyamet gününe and olsun;
3
وَشَاهِدٍۢ وَمَشْهُودٍۢ
veşâhidiv vemeşhûd.
Şahitlik edene ve edilene and olsun ki, insanlar öldükten sonra diriltileceklerdir.
4
قُتِلَ أَصْحَٰبُ ٱلْأُخْدُودِ
ḳutile aṣḥâbü-l'uḫdûd.
Hazırladıkları hendekleri, tutuşturulmuş ateşle doldurarak onun çevresinde oturup, inanmış kimselere dinlerinden dönmeleri için yaptıkları işkenceleri seyredenler kahrolmuştur!
5
ٱلنَّارِ ذَاتِ ٱلْوَقُودِ
ennâri ẕâti-lveḳûd.
Hazırladıkları hendekleri, tutuşturulmuş ateşle doldurarak onun çevresinde oturup, inanmış kimselere dinlerinden dönmeleri için yaptıkları işkenceleri seyredenler kahrolmuştur!
6
إِذْ هُمْ عَلَيْهَا قُعُودٌۭ
iẕ hüm `aleyhâ ḳu`ûd.
Hazırladıkları hendekleri, tutuşturulmuş ateşle doldurarak onun çevresinde oturup, inanmış kimselere dinlerinden dönmeleri için yaptıkları işkenceleri seyredenler kahrolmuştur!
7
وَهُمْ عَلَىٰ مَا يَفْعَلُونَ بِٱلْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌۭ
vehüm `alâ mâ yef`alûne bilmü'minîne şühûd.
Hazırladıkları hendekleri, tutuşturulmuş ateşle doldurarak onun çevresinde oturup, inanmış kimselere dinlerinden dönmeleri için yaptıkları işkenceleri seyredenler kahrolmuştur!
8
وَمَا نَقَمُوا۟ مِنْهُمْ إِلَّآ أَن يُؤْمِنُوا۟ بِٱللَّهِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَمِيدِ
vemâ neḳamû minhüm illâ ey yü'minû billâhi-l`azîzi-lḥamîd.
Bu inkarcıların, inananlara kızmaları; onların sadece, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisinin bulunan ve övülmeğe layık ve güçlü olan Allah'a inanmış olmalarındandı. Allah her şeye şahiddir.
9
ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ شَهِيدٌ
elleẕî lehû mülkü-ssemâvâti vel'arḍ. vellâhü `alâ külli şey'in şehîd.
Bu inkarcıların, inananlara kızmaları; onların sadece, göklerin ve yerin hükümranlığı kendisinin bulunan ve övülmeğe layık ve güçlü olan Allah'a inanmış olmalarındandı. Allah her şeye şahiddir.
10
إِنَّ ٱلَّذِينَ فَتَنُوا۟ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا۟ فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ ٱلْحَرِيقِ
inne-lleẕîne fetenü-lmü'minîne velmü'minâti ŝümme lem yetûbû felehüm `aẕâbü cehenneme velehüm `aẕâbü-lḥarîḳ.
Ama inanmış erkek ve kadınlara işkence ederek onları dinlerinden çevirmeğe uğraşanlar, eğer tevbe etmezlerse, onlara cehennem azabı vardır. Yakıcı azap da onlaradır.
11
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمْ جَنَّٰتٌۭ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْكَبِيرُ
inne-lleẕîne âmenû ve`amilu-ṣṣâliḥâti lehüm cennâtün tecrî min taḥtihe-l'enhâr. ẕâlike-lfevzü-lkebîr.
Şüphesiz inanıp yararlı işler işleyenlere, onlara, içlerinden ırmaklar akan cennetler vardır. Bu, büyük kurtuluştur.
12
إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ
inne baṭşe rabbike leşedîd.
Doğrusu Rabbinin yakalaması amansızdır.
13
إِنَّهُۥ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ
innehû hüve yübdiü veyü`îd.
Önce yaratıp sonra bunu tekrar eden O'dur.
14
وَهُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلْوَدُودُ
vehüve-lgafûru-lvedûd.
Yüce arşın sahibi, çok seven, bağışlayan O'dur.
15
ذُو ٱلْعَرْشِ ٱلْمَجِيدُ
ẕü-l`arşi-lmecîd.
Yüce arşın sahibi, çok seven, bağışlayan O'dur.
16
فَعَّالٌۭ لِّمَا يُرِيدُ
fa``âlül limâ yürîd.
Her dilediğini mutlaka yapandır.
17
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلْجُنُودِ
hel etâke ḥadîŝü-lcünûd.
Firavun ve Semud ordularının haberi sana geldi mi?
18
فِرْعَوْنَ وَثَمُودَ
fir`avne veŝemûd.
Firavun ve Semud ordularının haberi sana geldi mi?
19
بَلِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ فِى تَكْذِيبٍۢ
beli-lleẕîne keferû fî tekẕîb.
Doğrusu inkar edenler, hep yalanlayagelmişlerdir.
20
وَٱللَّهُ مِن وَرَآئِهِم مُّحِيطٌۢ
vellâhü miv verâihim müḥîṭ.
Oysa Allah onları ardlarından çevirmiştir.
21
بَلْ هُوَ قُرْءَانٌۭ مَّجِيدٌۭ
bel hüve ḳur'ânüm mecîd.
Doğrusu sana vahyedilen bu Kitap, Levhi Mahfuz'da bulunan şanlı bir Kuran'dır.
22
فِى لَوْحٍۢ مَّحْفُوظٍۭ
fî levḥim maḥfûż.
Doğrusu sana vahyedilen bu Kitap, Levhi Mahfuz'da bulunan şanlı bir Kuran'dır.

Büruc Suresi Hakkında Her Şey

Büruc Suresi'nin anlamı, fazileti, tefsiri, nüzul sebebi ve daha fazlası hakkında kapsamlı bilgiler.

Büruc Suresi Tanıtımı

Büruc Suresi Nedir?

Büruc Suresi, Kur'an-ı Kerîm'in 85. suresi olup 22 ayetten oluşan Mekkî bir suredir. Surenin adı, Arapça'da "burçlar, yıldız kümeleri, gökyüzündeki büyük yıldızlar" anlamına gelen "büruc" kelimesinden gelmektedir. Nitekim sure, ilk ayetinde "burçlarla donanmış göğe" yemin ederek başlamakta; evrenin büyüklüğüne dikkat çekerek iman sahiplerini teselli etmektedir.

Surenin merkezinde Ashab-ı Uhdud kıssası yer almaktadır. Bu kıssa; inançlarından vazgeçmeyen müminleri ateşle dolu hendeklere atarak yakıp öldüren zalimlerin sonunu ve Allah'ın sonsuz kudretini gözler önüne sermektedir. Mekke döneminin baskı ve işkence ortamında inen sure, Müslümanlara sabrı, sebatı ve Allah'ın mutlak adaletini hatırlatmaktadır.

Surenin genel mesajı; zulme uğrayan müminlerin asla yalnız olmadığı, Allah'ın her şeyi kuşatıcı ilmi ve ezici gücüyle hesabı mutlaka soracağı ve kâfirlerin dünyada kazansalar dahi ahirette büyük bir azapla karşılaşacağıdır. Bu yönüyle Büruc Suresi, sabır ve iman konularında derin bir teselli ve uyarı belgesidir.

Bilinmesi Gerekenler

Büruc Suresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

  • Sure Adı: "Büruc" kelimesi Arapça'da gökyüzündeki burçları, büyük parlak yıldızları ve gökteki yüksek kaleleri ifade eder; surenin ismi ilk ayetten gelmektedir.
  • Nüzul Yeri ve Dönemi: Sure Mekkîdir; yani Mekke döneminde, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Medine'ye hicretinden önce inmiştir. Nüzul sırası 85. olup iman edenlerin ağır baskı gördüğü bir dönemin ürünüdür.
  • Kur'an'daki Yeri: Kur'an-ı Kerîm'de 85. sırada yer alır, 30. cüzde bulunur ve mushafın 590. sayfasında başlar.
  • Ashab-ı Uhdud Kıssası: Surenin odak noktası, mümin topluluğu ateş hendeğine atarak yakan zalimlerin hikâyesidir. Bu kıssa, inanç uğruna can veren şehitlerin Allah katındaki yüce mertebesine vurgu yapar.
  • Yemin Üslubu: Sure, "burçlarla süslenmiş göğe", "söz verilen güne" ve "o günde hazır bulunan ve bulunulan şeylere" yemin ederek başlar; bu üslup Kur'an'ın Mekke surelerine özgü güçlü anlatım tarzını yansıtır.
  • Temel Mesaj: Sure; zulmedenler için dünyada ve ahirette büyük azap olduğunu, mazlum müminlerin ise Allah'ın gözetimi altında olduğunu ve O'nun kudretinin her şeyi kuşattığını ısrarla vurgular.
Faziletleri ve Hadisler

İmanları uğruna ateşe atılan müminlerin kıssası ibretlik bir örnektir. Allah'ın kuşatıcı ilmi vurgulanır.

Nüzul Sebebi ve Tarihi Bağlam

Zulme uğrayan müminlere teselli vermek için indirilmiştir.

Ana Konuları ve İçinde Geçen Olaylar

Büruc Suresi'nin Ana Konuları ve Mesajı

Büruc Suresi'nin merkezindeki en güçlü tema zulüm ve adalet karşıtlığıdır. Sure, iman edenleri sırf inançları nedeniyle ateş çukurlarına atan zalimleri ele alırken aynı zamanda bu zalimlerin Allah'ın engin gücü karşısında ne denli aciz kaldığını ortaya koyar. Ateş hendeklerinin başında oturarak müminlerin yakılmasını seyreden ve buna sevinen o gaddarlara yönelik ilahi tehdit son derece keskin bir dille dile getirilir.

Surenin bir diğer önemli konusu Allah'ın sıfatları ve kudretidir. "Gafur" (çok bağışlayan), "Vedûd" (çok seven), "Mecid" (yüce, şanlı), "Hamid" (övgüye layık) gibi isimler surede özellikle öne çıkarılır. Bu isimler aracılığıyla müminlere; Allah'ın onları sevdiği, günahlarını bağışladığı ve tüm kâinat üzerindeki mutlak egemenliğini sürdürdüğü mesajı verilir.

Son olarak sure, Kur'an'ın korunan levhada (Levh-i Mahfuz) saklı olduğunu hatırlatarak kapanır. Bu vurgu, vahyin güvenilirliğini ve Allah'ın söz verdiği her şeyin mutlaka gerçekleşeceğini pekiştirir. Mekke'de baskıya maruz kalan Müslümanlar için bu mesaj; imanlarından taviz vermemelerini sağlayan ve onlara gelecek zafer müjdesini taşıyan bir teselli kaynağı niteliği taşıyordu.

Kapsamlı Tefsir Özeti

Büruc Suresi Tefsiri ve Ayet Ayet Özeti

Açılış Yeminleri (1-3. ayetler)

Sure, gökyüzü, kıyamet günü ve tanık ile tanıklık edilen üzerine yapılan üç büyük yeminle başlar. Bu yeminler okuyucuyu, ardından anlatılacak olan büyük gerçeğe hazırlar. Göğün muazzam büyüklüğü, hesap gününün kesinliği ve ilahi şahitlik; üç birden Allah'ın mutlak hükümranlığına işaret eden kavramlardır. Tefsirciler bu yeminlerin, müminlere ilahi gözetim altında olduklarını hatırlatma işlevi gördüğü görüşündedir.

Ashab-ı Uhdud Kıssası (4-9. ayetler)

Ateş hendeğini kazan ve müminleri orada yakanların lanetlendiği bu bölüm, surenin kalbidir. Zulme uğrayanların tek suçu Allah'a iman etmekti; buna rağmen yakılarak öldürüldüler. İbn Kesîr başta olmak üzere pek çok müfessir, bu kıssanın Yemen'de yaşanan tarihsel bir olayı yansıttığını, Necran Hristiyanlarının Zünüvas adlı Himyerî kral tarafından ateşe atıldığını aktarır. Ancak kıssanın ders boyutu evrenseldir: zulüm ne kadar güçlü görünürse görünsün, Allah'ın adaletinden kaçılamaz.

Zalimlerin Akıbeti (10-11. ayetler)

Mümin erkek ve kadınlara işkence edip tövbe etmeyenlere cehennem azabı ve yakıcı ateş vaadi bildirilir. Bu ayetler, hesabın cinsiyetten bağımsız olarak herkese eşit biçimde uygulanacağını ve dünyada kazanılan güçten ötürü ahirette kurtuluş olmayacağını açıkça ortaya koyar.

Allah'ın Sıfatları ve Kudretinin Hatırlatılması (12-16. ayetler)

"Rabbinin baskısı gerçekten çok şiddetlidir" ifadesiyle başlayan bu bölüm, Allah'ın yaratmayı başlatan ve tekrar eden, Gafur, Vedûd, Arş'ın sahibi, Mecid ve Hamid olduğunu ilan eder. Bu sıfatlar; hem müminlere teselli ve umut, hem de zalimlere ağır bir uyarı işlevi görür.

Kur'an'ın Levh-i Mahfuz'daki Yeri ve Kapanış (17-22. ayetler)

Sure, Firavun ve Semud kavimlerine yapılan kısa atıflarla tarihin yinelenen bir döngü olduğunu hatırlatır; ardından kâfirlerin Kur'an'ı yalanlamaya devam ettiğini, oysa o Kur'an'ın korunan bir levhada, Allah'ın katında güvenle muhafaza edildiğini bildirir. Bu kapanış; vahyin ilahi güvence altında olduğunu ve hiçbir insan gücünün onu yok edemeyeceğini kesin bir dille ilan eder.

Kur'an'daki Konumu ve İstatistikler
85
Sure Numarası
22
Ayet Sayısı
85
Nüzul Sırası
Mekki
İniş Yeri
30
Cüz
590
Sayfa
0
Kelime
0
Harf

Büruc Suresi, Kur'an-ı Kerîm'in 85. suresi olup 22 ayetten oluşur. 30. cüzde yer alır ve mushafın 590. sayfasında başlar. Nüzul sırası itibarıyla 85. sırada inen bu sure Mekkîdir. Görece kısa bir sure olmakla birlikte içerdiği Ashab-ı Uhdud kıssası, Allah'ın sıfatlarına dair güçlü ifadeler ve Levh-i Mahfuz vurgusu sayesinde teolojik açıdan son derece yoğun bir içeriğe sahiptir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)
Büruc Suresi kaç ayettir?
Büruc Suresi 22 ayetten oluşmaktadır.
Büruc ne anlama gelir?
Büruc, Arapça'da 'burçlar, gökyüzündeki büyük yıldızlar ve yüksek kaleler' anlamına gelir. Surenin adı, ilk ayette geçen 'burçlarla donanmış göğe' ifadesinden gelmektedir.
Büruc Suresi Mekkî mi Medenî midir?
Büruc Suresi Mekkîdir; yani Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Medine'ye hicretinden önce Mekke döneminde inmiştir.
Büruc Suresi hangi cüzdedir?
Büruc Suresi, Kur'an-ı Kerîm'in 30. cüzünde yer almaktadır.
Büruc Suresi'nin ana konusu nedir?
Surenin ana konusu; müminleri ateş hendeğine atarak yakan Ashab-ı Uhdud zalimlerinin kıssası, Allah'ın sonsuz kudret ve adaleti, inanç uğruna sabır ve Kur'an'ın Levh-i Mahfuz'da korunduğunun beyanıdır.
Ashab-ı Uhdud kimlerdir?
Ashab-ı Uhdud, sırf Allah'a iman ettikleri için ateş hendeğine (uhdud) atılan ve yakılarak öldürülen mümin topluluktur. Pek çok müfessir bu olayın Yemen'de Zünüvas adlı Himyerî kral döneminde Necran Hristiyanlarına yapılan zulüm olduğunu aktarır.
Büruc Suresi'nin fazileti nedir?
Büruc Suresi, Kur'an'ın tümü gibi okunması ve üzerinde düşünülmesi tavsiye edilen bir suredir. Surenin özellikle Allah'a sığınma, zulme karşı sabır ve imanı pekiştirme konularında derin mesajlar içerdiği bilinmektedir. Rivayetlerin dereceleri farklılık gösterdiğinden, bu sure için özel bir fazilet naklederken kaynaklara dikkat edilmesi önerilir.
Büruc Suresi Kur'an'da kaçıncı suredir ve mushafın kaçıncı sayfasında başlar?
Büruc Suresi, Kur'an-ı Kerîm'de 85. sırada yer alır ve mushafın 590. sayfasında başlar.
-
Mishary Rashid Alafasy
0:00
0:00