بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَٰنِ حِينٌۭ مِّنَ ٱلدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْـًۭٔا مَّذْكُورًا
hel etâ `ale-l'insâni ḥînüm mine-ddehri lem yekün şey'em meẕkûrâ.
İnsanoğlu, var edilip bahse değer bir şey olana kadar, şüphesiz, uzun bir zaman geçmemiş midir?
Ibn Kathir Tefsiri
Which was revealed in MakkahThe Recitation of Surat As-Sajdah and Al-Insan in the Morning Prayer on FridayIt has been mentioned previously that it is recorded in Sahih Muslim from Ibn `Abbas that the Messenger of Allah ﷺ used to recite in the Morning prayer on Friday:الم تَنزِيلَ(Alif Lam Mim. The revelation...)(32) and;هَلْ أَتَى عَلَى الإِنسَـنِ(Has there not been over man...) (76)بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِIn the Name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.Allah created Man after He did not existAllah informs that He brought man into existence after he was not even a thing worth mentioning, due to his lowliness and weakness. Allah says,هَلْ أَتَى عَلَى الإِنسَـنِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئاً مَّذْكُوراً(Has there not been over man a period of time, when he was not a thing worth mentioning) Then Allah explains this by saying,إِنَّا خَلَقْنَا الإِنسَـنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ(Verily, We have created man from Nutfah Amshaj,) meaning, mixed. The words Mashaj and Mashij mean something that is mixed together. Ibn `Abbas said concerning Allah's statement,مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ(from Nutfah Amshaj,) "This means the fluid of the man and the fluid of the woman when they meet and mix." Then man changes after this from stage to stage, condition to condition and color to color. `Ikrimah, Mujahid, Al-Hasan and Ar-Rabi` bin Anas all made statements similar to this. They said, "Amshaj is the mixing of the man's fluid with the woman's fluid." Concerning Allah's statement,نَّبْتَلِيهِ(in order to try him,) means, `We test him.' It is similar to Allah's statement,لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً(That He may test you which of you is best in deed.) (67:2) Then Allah says,فَجَعَلْنَـهُ سَمِيعاً بَصِيراً(so, We made him hearer and seer.) meaning, `We gave him the faculties of hearing and sight so that he would be able to use them for obedience and disobedience.'Allah guided Him to the Path, so Man is either Grateful or UngratefulAllah says,إِنَّا هَدَيْنَـهُ السَّبِيلَ(Verily, We guided to him the way,) meaning, `We explained it to him, made it clear to him and showed it to him.' This is as Allah says,وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَـهُمْ فَاسْتَحَبُّواْ الْعَمَى عَلَى الْهُدَى(And as for Thamud, We guided them but they preferred blindness to guidance.) (41:17) Allah also said,وَهَدَيْنَـهُ النَّجْدَينِ(And We guided him to the two ways.) (90:10) meaning, `We explained to him the path of good and the path of evil.' This is the statement of `Ikrimah, `Atiyah, Ibn Zayd and Mujahid from what is well-known from him and the majority. Allah then says,إِمَّا شَاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً(Whether he be grateful or ungrateful.) This is his decree. Thus, with this he is either wretched or happy. This is like what has been recorded by Muslim in a Hadith from Abu Malik Al-Ash`ari. He said that the Messenger of Allah ﷺ said,«كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَائِعٌ نَفْسَهُ، فَمُوبِقُهَا أَوْ مُعْتِقُهَا»(All of mankind wakes up in the morning the merchant of his own soul. So he either imprisons it or sets it free. )
إِنَّا خَلَقْنَا ٱلْإِنسَٰنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍۢ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَٰهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًا
innâ ḫalaḳne-l'insâne min nuṭfetin emşâc. nebtelîhi fece`alnâhü semî`am beṣîrâ.
Biz insanı katışık bir nutfeden yaratmışızdır; onu deneriz; bu yüzden, onun işitmesini ve görmesini sağlamışızdır.
إِنَّا هَدَيْنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًۭا وَإِمَّا كَفُورًا
innâ hedeynâhü-ssebîle immâ şâkirav veimmâ kefûrâ.
Şüphesiz ona yol gösterdik; buna kimi şükreder, kimi de nankörlük.
إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلْكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَا۟ وَأَغْلَٰلًۭا وَسَعِيرًا
innâ a`tednâ lilkâfirîne selâsile veaglâlev vese`îrâ.
Doğrusu, inkarcılar için zincirler, demir halkalar ve çılgın alevli cehennem hazırladık.
Ibn Kathir Tefsiri
The Recompense of the Disbelievers and the RighteousAllah informs of what he has waiting for those who disbelieve in Him from His creatures of chains, iron collars and Sa`ir. Sa`ir is the flame and fire of the Hell. This is as Allah says,إِذِ الاٌّغْلَـلُ فِى أَعْنَـقِهِمْ والسَّلَـسِلُ يُسْحَبُونَ - فِى الْحَمِيمِ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُونَ(When iron collars will be rounded over their necks, and the chains, they shall be dragged along, in the boiling water, then they will be burned in the Fire.) (40:71,72) After mentioning the blazing Fire He has prepared for these wretched people, Allah goes on to say,إِنَّ الاٌّبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَـفُوراً(Verily, the Abrar (righteous believers) shall drink of a cup mixed with Kafur.) The properties of the Kafur (camphor) are well known; cooling, having a nice fragrance and in addition to this its taste will be delicious in Paradise. Al-Hasan said, "The coolness of the camphor will be in the pleasantness of ginger." Thus Allah said,عَيْناً يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيراً(A spring wherefrom the servants of Allah will drink, causing it to gush forth abundantly.) meaning, this (drink) that will be mixed for these righteous people will be taken from Kafur, which is a spring that Allah's close servants will drink directly from, without it being mixed with anything, and they will drink to their fill from it. The word Yashrabu (to drink) includes the meaning of Yarwa (to quench one's thirst). Allah then says,يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيراً(causing it to gush forth abundantly (Tafjir).) meaning, they will have control of it however and wherever they wish. They will have access to it from their castles, their homes, their sitting rooms and their residences. At-Tafjir means to cause to gush forth or flow out. This is as Allah says,وَقَالُواْ لَن نُّؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الاٌّرْضِ يَنْبُوعًا(And they say: "We shall not believe in you until you cause a spring to gush forth from the earth for us.) (17:90) And Allah says,وَفَجَّرْنَا خِلَـلَهُمَا نَهَراً(We caused a river to gush forth in the midst of them.) (18:33) Mujahid said,يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيراً(causing it to gush forth abundantly.) "This means that they will divert it to wherever they wish." `Ikrimah and Qatadah both made similar statements. Ath-Thawri said, "They will cause it to flow wherever they wish."The Deeds of these Righteous PeopleAllah says,يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَـفُونَ يَوْماً كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً(They fulfill vows, and they fear a Day whose evil will be wide-spreading.) meaning, they devote to worship Allah using that which He made obligatory upon them from actions of obligatory obedience that is based on Islamic legislation. They also worship Him by fulfilling their vows. Imam Malik reported from Talhah bin `Abdul-Malik Al-Ayli, who reported from Al-Qasim bin Malik, from `A'ishah that the Messenger of Allah ﷺ said,«مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللهَ فَلْيُطِعْهُ، وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَ اللهَ فَلَا يَعْصِه»(Whoever makes a vow to obey Allah, then he should obey Him. And whoever makes a vow to disobey Allah, then he should not disobey Him.) Al-Bukhari also recorded this Hadith from Malik. These people also abandon those forbidden things which He (Allah) has prohibited for them, due to their fear of having an evil reckoning on the Day of Return. This is the Day when the evil will spread out among all people except for those upon whom Allah has had mercy. Ibn `Abbas said, "Spreading." Qatadah said, "By Allah! The evil of that Day will spread until it fills the heavens and the earth." Concerning Allah's statement,وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ(And they give food, inspite of their love for it,) It has been said that this means the love of Allah, the Most High. In their view the pronoun refers to Allah. However, the most apparent meaning is that the pronoun refers to the food. This would mean, they give food while they themselves love it and desire it. This was stated by Mujahid and Muqatil, and it was the preferred opinion of Ibn Jarir. This is similar to Allah's statement,وَءَاتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ(And gives his wealth, in spite of love for it.) (2:177) Allah also says,لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ(By no means shall you attain Al-Birr unless you spend of that which you love.) (3:92) In the Sahih, there is a Hadith which states,«أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ، تَأْمُلُ الْغِنَى وَتَخْشَى الْفَقْر»(The best charity is that which you give while you are healthy, covetous, hoping for wealth and fearing poverty.) This means in the condition of your love for wealth, your eagerness for it and your need for it. Thus, Allah says,وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً(And they give food, inspite of their love for it, to the poor, the orphan and the captive,) Concerning the poor person and the orphan, an explanation of them and their characteristics has already preceded. In reference to the captive, Sa`id bin Jubayr, Al-Hasan and Ad-Dahhak all said, "He is the captive among the people of the Qiblah (i.e., the Muslims)." Ibn `Abbas said, "At that time (when this Ayah was revealed) their (the Muslims') captives were idolators." Proof for this is that on the day of Badr the Messenger of Allah ﷺ commanded his Companions to treat the captives respectfully. They (the Companions) would give them preference over themselves when eating their meals. `Ikrimah said, "They (captives) are the slaves." Ibn Jarir preferred this opinion since the Ayah generally refers to both the Muslim and the idolators. Sa`id bin Jubayr, `Ata', Al-Hasan and Qatadah all made similar statements. The Messenger of Allah ﷺ advised treating servants well in more than one Hadith. This held such importance with him that the last statement of advice that he gave (before dying) was his saying,«الصَّلَاةَ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُم»(The prayer (As-Salah) and what your right hand possesses (slaves).) Mujahid said, "He (the captive) is the prisoner." This means that these (righteous) people give food to others even though they themselves desire it and love it, saying at the same time,إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ(We feed you seeking Allah's Face only.) meaning, hoping for the reward of Allah and His pleasure.لاَ نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءً وَلاَ شُكُوراً(We wish for no reward, nor thanks from you.) meaning, `we do not seek any reward from you in return for it. We also are not seeking for you to thank us in front of the people.' Mujahid and Sa`id bin Jubayr both said, "By Allah! They do not say this with their tongues, but rather, Allah knows it in their hearts and He commends them for it. Every seeker should seek after this."إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً(Verily, We fear from our Lord a Day that is `Abus and Qamtarir.) meaning, `we only do this so that perhaps Allah may have mercy on us and treat us with gentleness on the Day that is `Abus and Qamtarir.' `Ali bin Abi Talhah reported from Ibn `Abbas, "`Abus means difficult and Qamtarir means long." `Ikrimah and others said from Ibn Abbas,يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً(a Day that is `Abus and Qamtarir (hard and distressful, that will make the faces look horrible from extreme dislike to it.)) "The disbeliever will frown on that day until sweat will flow between his eyes like tar." Mujahid said, "Abus `Abis means (frowning with) the two lips and Qamtarir means drawing up the face in a scowl." Sa`id bin Jubayr and Qatadah said, "Faces will be made to frown due to dismay. Qamtarir is the contraction of the forehead and what is between the two eyes due to dismay." Ibn Zayd said, " `Abus is the evil and Qamtarir is the severity."Some Details concerning the Reward of the Righteous in Paradise and what it contains of DelightsAllah says,فَوَقَـهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَلِكَ الْيَومِ وَلَقَّـهُمْ نَضْرَةً وَسُرُوراً(So, Allah saved them from the evil of that Day, and gave them Nadrah (a light of beauty) and joy.) This is used as a way of eloquence in stating similarity (i.e., two similar things).فَوَقَـهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَلِكَ الْيَومِ(So, Allah saved them from the evil of that Day,) meaning, He protects them from that which they fear of it.وَلَقَّـهُمْ نَضْرَةً(and gave them Nadrah (a light of beauty)) meaning, in their faces.وَسُرُوراً(And joy) in their hearts. Al-Hasan Al-Basri, Qatadah, Abu `Aliyah and Ar-Rabi` bin Anas all stated this. This is similar to Allah's statement,وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ - ضَـحِكَةٌ مُّسْتَبْشِرَةٌ(Some faces that Day will be bright, laughing, rejoicing at good news.) This is because if the heart is happy, then the face will be enlightened. As Ka`b bin Malik said in his lengthy Hadith about Allah's Messenger ﷺ, whenever he was happy, then his face will be radiant until it will be as if it is a piece of the moon. `A'ishah said, "The Messenger of Allah ﷺ entered into my home happy and his facial expression was glowing." And the Hadith continues. dAllah then says,وَجَزَاهُمْ بِمَا صَبَرُواْ(And their recompense because they were patient) meaning, due to their patience He will give them, bestow upon them and accommodate them with Paradise and silken garments. This means a home that is spacious, a delightful life and fine clothing. Al-Hafiz Ibn `Asakir said in his biography of Hisham bin Sulayman Ad-Darani, "Surat Al-Insan was recited to Abu Sulayman Ad-Darani, and when the reciter reached the Ayah where Allah says,وَجَزَاهُمْ بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةً وَحَرِيراً(And their recompense shall be Paradise, and silken garments, because they were patient.) he (Abu Sulayman) said, `Because they were patient in leaving off their desires in the world."'
إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍۢ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا
inne-l'ebrâra yeşrabûne min ke'sin kâne mizâcühâ kâfûrâ.
Şüphesiz iyiler kafur katılmış bir tastan içerler.
عَيْنًۭا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًۭا
`ayney yeşrabü bihâ `ibâdü-llâhi yüfeccirûnehâ tefcîrâ.
Bu ancak Allah'ın kullarının taşıra taşıra içebileceği bir pınardır.
يُوفُونَ بِٱلنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًۭا كَانَ شَرُّهُۥ مُسْتَطِيرًۭا
yûfûne binneẕri veyeḫâfûne yevmen kâne şerruhû müsteṭîrâ.
Onlar verdikleri sözleri yerine getirirler, fenalığı yaygın olan bir günden korkarlar.
وَيُطْعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسْكِينًۭا وَيَتِيمًۭا وَأَسِيرًا
veyuṭ`imûne-ṭṭa`âme `alâ ḥubbihî miskînev veyetîmev veesîrâ.
Onlar içleri çektiği halde, yiyeceği yoksula, öksüze ve esire yedirirler.
إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءًۭ وَلَا شُكُورًا
innemâ nuṭ`imüküm livechi-llâhi lâ nürîdü minküm cezâev velâ şükûrâ.
"Biz sizi ancak Allah rızası için doyuruyoruz, bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz. Doğrusu biz çok asık suratların bulunacağı bir günde Rabbimizden korkarız" derler.
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًۭا قَمْطَرِيرًۭا
innâ neḫâfü mir rabbinâ yevmen `abûsen ḳamṭarîrâ.
"Biz sizi ancak Allah rızası için doyuruyoruz, bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz. Doğrusu biz çok asık suratların bulunacağı bir günde Rabbimizden korkarız" derler.
فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمِ وَلَقَّىٰهُمْ نَضْرَةًۭ وَسُرُورًۭا
feveḳâhümü-llâhü şerra ẕâlike-lyevmi veleḳḳâhüm naḍratev vesürûrâ.
Allah da onları bu yüzden o günün fenalığından korur; onların yüzüne parlaklık ve neşe verir.
وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُوا۟ جَنَّةًۭ وَحَرِيرًۭا
vecezâhüm bimâ ṣaberû cennetev veḥarîrâ.
Sabırlarının karşılığı, cennet ve oradaki ipeklerdir.
مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۖ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًۭا وَلَا زَمْهَرِيرًۭا
müttekiîne fîhâ `ale-l'erâik. lâ yeravne fîhâ şemsev velâ zemherîrâ.
Orada tahtlara yaslanırlar; orada yakıcı sıcak ve dondurucu soğuk görmezler.
وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلًۭا
vedâniyeten `aleyhim żilâlühâ veẕüllilet ḳuṭûfühâ teẕlîlâ.
Meyve ağaçlarının gölgeleri üzerlerine sarkmış ve onların koparılması kolaylaştırılmıştır.
وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِـَٔانِيَةٍۢ مِّن فِضَّةٍۢ وَأَكْوَابٍۢ كَانَتْ قَوَارِيرَا۠
veyüṭâfü `aleyhim biâniyetim min fiḍḍativ veekvâbin kânet ḳavârîrâ.
Çevrelerinde gümüş kaplar ve billur kaseler dolaştırılır.
قَوَارِيرَا۟ مِن فِضَّةٍۢ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًۭا
ḳavârîrae min fiḍḍatin ḳadderûhâ taḳdîrâ.
Billurları gümüş gibi parlaktır, onları ölçüp ölçüp dağıtırlar.
وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًۭا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا
veyüsḳavne fîhâ ke'sen kâne mizâcühâ zencebîlâ.
Orada, zencefil karışık bir tasla içirilirler.
عَيْنًۭا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلْسَبِيلًۭا
`aynen fîhâ tüsemmâ selsebîlâ.
O pınara "Selsebil" denir.
۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌۭ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًۭا مَّنثُورًۭا
veyeṭûfü `aleyhim vildânüm müḫalledûn. iẕâ raeytehüm ḥasibtehüm lü'lüem menŝûrâ.
Yanlarında ölümsüz gençler dolaşır; onları gördüğünde saçılmış birer inci sanırsın.
وَإِذَا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيمًۭا وَمُلْكًۭا كَبِيرًا
veiẕâ raeyte ŝemme raeyte ne`îmev vemülken kebîrâ.
Oranın neresine baksan, nimet ve büyük bir saltanat görürsün.
عَٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌۭ وَإِسْتَبْرَقٌۭ ۖ وَحُلُّوٓا۟ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍۢ وَسَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًۭا طَهُورًا
`âliyehüm ŝiyâbü sündüsin ḫuḍruv veistebraḳ. veḥullû esâvira min fiḍḍah. veseḳâhüm rabbühüm şerâben ṭahûrâ.
Üzerlerinde ince yeşil ipekli, parlak atlastan elbiseler vardır; gümüş bileziklerle süslenmişlerdir Rableri onlara tertemiz içecekler içirir.
إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَآءًۭ وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا
inne hâẕâ kâne leküm cezâev vekâne sa`yüküm meşkûrâ.
"İşte bu sizin işlediklerinizin karşılığıdır, çalışmalarınız şükre değer" denir.
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًۭا
innâ naḥnü nezzelnâ `aleyke-lḳur'âne tenzîlâ.
Kuran'ı sana indiren şüphesiz Biziz.
فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ ءَاثِمًا أَوْ كَفُورًۭا
faṣbir liḥukmi rabbike velâ tüṭi` minhüm âŝimen ev kefûrâ.
Rabbinin hükmüne kadar sabret; onların günah işleyen ve inkarcı olanlarına uyma.
وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةًۭ وَأَصِيلًۭا
veẕküri-sme rabbike bükratev veeṣîlâ.
Rabbinin adını sabah akşam an.
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًۭا طَوِيلًا
vemine-lleyli fescüd lehû vesebbiḥhü leylen ṭavîlâ.
Geceleyin O'na secde et; O'nu geceleri uzun uzun tesbih et.
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمْ يَوْمًۭا ثَقِيلًۭا
inne hâülâi yüḥibbûne-l`âcilete veyeẕerûne verâehüm yevmen ŝeḳîlâ.
Doğrusu insanlar, çabuk elde edilen dünya nimetlerini severler de ağırlığı çekilmez günü arkalarında bırakırlar.
نَّحْنُ خَلَقْنَٰهُمْ وَشَدَدْنَآ أَسْرَهُمْ ۖ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ أَمْثَٰلَهُمْ تَبْدِيلًا
naḥnü ḫalaḳnâhüm veşedednâ esrahüm. veiẕâ şi'nâ beddelnâ emŝâlehüm tebdîlâ.
Onları yaratan, mafsallarını pekiştiren Biziz; dilersek onları benzerleri ile değiştiriveririz.
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذْكِرَةٌۭ ۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًۭا
inne hâẕihî teẕkirah. femen şâe-tteḫaẕe ilâ rabbihî sebîlâ.
Bu sadece bir öğüttür; dileyen, Rabbine giden yolu tutar.
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًۭا
vemâ teşâûne illâ ey yeşâe-llâh. inne-llâhe kâne `alîmen ḥakîmâ.
Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz. Doğrusu Allah, bilendir, Hakim'dir.
يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۢا
yüdḫilü mey yeşâü fî raḥmetih. veżżâlimîne e`adde lehüm `aẕâben elîmâ.
Dilediğine rahmet eder. Zalimlere, işte onlara, can yakıcı bir azap hazırlamıştır.
İnsan Suresi Hakkında Her Şey
İnsan Suresi'nin anlamı, fazileti, tefsiri, nüzul sebebi ve daha fazlası hakkında kapsamlı bilgiler.
İnsan Suresi Nedir?
İnsan Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 76. suresi olup 31 ayetten oluşmaktadır. Sure, Arapça'da "insan" anlamına gelen kelimeden adını almakta ve aynı zamanda "Dehr Suresi" (zaman/çağ anlamında) olarak da bilinmektedir. Medenî bir sure olan İnsan Suresi, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Medine döneminde nazil olmuştur.
Surenin girişinde insanın başlangıcı ele alınmakta; bir dönem hiçbir şey olmadığı ve ardından karma bir nutfeden yaratıldığı vurgulanmaktadır. Bu yaratılış anlatımı, insanın Allah'a karşı sorumluluk bilincini ve şükran borcunu hatırlatmak için zemin hazırlamaktadır. İnsan; şükredici ya da nankör olma arasında özgür bırakılmış bir varlık olarak tanımlanmaktadır.
Surenin ana teması, iyilerin ahlaki erdemi ve ahiretteki mükâfatı üzerine kuruludur. Yoksulu, yetimi ve esiri doyuran, fedakârlık ve ihlas içinde yaşayan müminlere cennetin nimetleri tafsilatıyla müjdelenmektedir. Sure, Kur'an'ın hem ahlaki hem de teolojik derinliğini yansıtan özgün bir yapıya sahiptir.
İnsan Suresi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
- Kur'an'daki sırası: İnsan Suresi, Mushaf'ta 76. sırada yer almaktadır.
- Ayet sayısı: Sure, toplam 31 ayetten oluşmaktadır.
- İniş yeri ve dönemi: Medenî bir suredir; Hz. Peygamber'in Medine döneminde indirilmiştir.
- Diğer adı: Sure, "dehr" (zaman/çağ) kelimesinden dolayı Dehr Suresi adıyla da anılmaktadır; ilk ayette geçen bu kelime sureye ikinci bir isim olmuştur.
- Cüz ve sayfa bilgisi: İnsan Suresi 29. cüzde yer almakta olup Mushaf'ın 578. sayfasında başlamaktadır.
- Nüzul sırası: Vahyin iniş sırasına göre 76. sırada nazil olmuştur ve Kur'an'ın Medine dönemine ait sureleri arasında önemli bir yer tutmaktadır.
Hz. Peygamber (s.a.v.) Cuma sabahı namazında Secde ve İnsan surelerini okurdu. Cennet nimetleri detaylı tasvir edilir.
İnsanın yaratılış gayesini ve ahiret gerçeğini hatırlatmak için indirilmiştir.
İnsan Suresi'nin Ana Konuları ve Mesajı
İnsan Suresi, birbirine bağlı üç ana eksen üzerine inşa edilmiştir: insanın yaratılışı, iyilerin ahlaki portresi ve ahiretteki ilahi mükâfat. Sure, insanın yoktan var edilişini, ardından onu sınayan özgür iradeyi ve nihayetinde bu iradeyle alınan kararların sonuçlarını gözler önüne serer.
Surenin merkezinde ihlas ve fedakârlık erdemi durmaktadır. İyiler; seve seve yoksulları, yetimleri ve esirleri doyuran, bunu yaparken "Biz sizi yalnızca Allah rızası için doyuruyoruz; sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz" diyen kimseler olarak tasvir edilmektedir. Bu pasaj, İslam ahlakının özünü özetleyen en çarpıcı ifadelerden biri olarak kabul edilmektedir; karşılıksız iyiliğin ve saf niyetin en güzel örneğini sunmaktadır.
Surenin son bölümü ise Kur'an'ın yüceliğine, peygamberlik görevinin ağırlığına ve sabır ile zikir yoluyla Allah'a sığınmaya davet eder. Kâfirlerin dünyayı sevmesi ile müminlerin ahireti tercih etmesi arasındaki karşıtlık, surenin genel mesajını güçlendiren temel bir unsur olarak öne çıkmaktadır.
İnsan Suresi Tefsiri ve Ayet Ayet Özeti
İnsanın Yaratılışı ve İmtihan (1-3. ayetler)
Surenin açılışında insanın geçmişte anılmaya değer bir şey olmadığı hatırlatılır. Ardından insanın karma bir nutfeden yaratıldığı, denendiği ve bu doğrultuda kendisine işitme ile görme duyularının verildiği bildirilir. Allah insanı hidayete erdirmiştir; o dilerse şükreder, dilerse nankörlük eder. Bu ayetler, yaratılışın bir lütuf, iradenin ise bir sorumluluk olduğunu vurgular.
Kâfirlerin Akıbeti (4. ayet)
Dördüncü ayet kısaca ama etkili biçimde kâfirler için zincirler, demir halkalar ve alevli bir ateş hazırlandığını bildirir. Bu ifade, surenin sonraki bölümlerinde ayrıntılanan cennet tasvirinin karşısına yerleştirilen bir uyarı işlevi görür.
İyilerin Cennetteki Nimetleri (5-22. ayetler)
Bu bölüm surenin en uzun ve en zengin kısmını oluşturur. "Ebrâr" denen iyiler; kâfurun karıştırıldığı içeceklerden, gümüş kadehlerden ve zencefil katılmış Selsebil pınarından içerler. Yeşil elbiseler, saten ve işlemeli kumaşlar giyerler; gümüş bilezikler takarlar. Hizmetlerine ebedi hizmet için yaratılmış gençler (velidanun muhalled) verilir. Yoksulu, yetimi ve esiri yalnızca Allah rızası için doyuran bu kimselerin fedakârlıkları özellikle öne çıkarılır ve karşılıksız iyiliğin en güzel örneği olarak sunulur.
Sabrın Mükâfatı ve Şeytandan Korunma (23-31. ayetler)
Son bölümde Allah'ın Kur'an'ı peygamberine kendi katından indirdiği hatırlatılır ve sabırlı bir tebliğ görevi yürütmesi emredilir. Günahkâr ve nankör kimselere boyun eğmemesi istenir. Allah'ın adını sabah akşam zikretmek, gece boyunca secde etmek ve Kur'an'ı tertil üzere okumak emredilir. Sure, Allah'ın dilemesi olmaksızın hiç kimsenin bir şeyi dileyemeyeceğini bildiren tevhid vurgusuyla noktalanır; Allah her şeyi bilendir ve rahmetini dilediğine nasip eder.
İnsan Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 76. suresi olup 31 ayetten oluşmaktadır. Medenî bir sure olarak Mushaf'ın 29. cüzünde, 578. sayfasında yer almaktadır. Vahyin iniş sırasına göre 76. sıradadır. Sure orta uzunlukta olmakla birlikte, cennet tasvirleri ve ahlaki mesajları bakımından son derece yoğun bir içeriğe sahiptir. "Dehr Suresi" adıyla da anılır.
İnsan Suresi kaç ayetten oluşmaktadır?
İnsan Suresi, 31 ayetten oluşmaktadır. Kur'an-ı Kerim'in 76. suresi olan bu sure, orta uzunlukta olmakla birlikte derin bir anlam yoğunluğuna sahiptir.
İnsan Suresi ne anlama gelir?
Sure, adını Arapça'da 'insan' anlamına gelen kelimeden almaktadır. Aynı zamanda 'dehr' (zaman/çağ) kelimesinden dolayı Dehr Suresi olarak da bilinir. Sure; insanın yaratılışını, sorumluluğunu ve iyilerin ahiretteki mükâfatını konu almaktadır.
İnsan Suresi Mekkî mi yoksa Medenî midir?
İnsan Suresi Medenî bir suredir; yani Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Medine'ye hicreti sonrasındaki dönemde nazil olmuştur. Bu özelliği, surenin toplumsal ahlak ve sosyal sorumluluk temalarına ağırlık vermesiyle örtüşmektedir.
İnsan Suresi hangi cüzdedir?
İnsan Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 29. cüzünde yer almaktadır ve Mushaf'ın 578. sayfasında başlamaktadır.
İnsan Suresi'nin ana konusu nedir?
Surenin ana konuları şunlardır: insanın yoktan yaratılışı ve imtihan edilmesi, fedakârlık ve ihlas içinde iyilik yapan müminlerin ahlaki erdemi, cennetin tafsilatlı tasvirleri ve Kur'an'ı tertil üzere okuyup Allah'ı zikretmenin önemi.
İnsan Suresi'nin fazileti hakkında ne söylenir?
İnsan Suresi'nin fazileti konusunda çeşitli rivayetler nakledilmektedir. Ancak bu rivayetlerin sıhhat dereceleri âlimler arasında tartışmalı olduğundan, belirli bir vakitte okunmasının özel fazileti hakkında kesin hüküm vermekten kaçınmak gerekir. Bununla birlikte her Kur'an suresini okumak, anlayarak ve huşu içinde tilavetin faziletini taşır.
İnsan Suresi'nde cennet nasıl anlatılmaktadır?
Surenin 5-22. ayetlerinde cennet ayrıntılı biçimde tasvir edilmektedir. İyiler; kâfur ve zencefil katılmış Selsebil pınarından içer, gümüş kaplar ve billur kadehlerle ikram görür, yeşil ipek ve saten elbiseler giyer, gümüş bilezikler takar ve ebedi hizmet için yaratılmış gençler tarafından ağırlanır.
İnsan Suresi nasıl ve ne zaman okunmalıdır?
İnsan Suresi, namaz içinde ve dışında her vakit okunabilir. Kur'an'ın tamamının düzenli okunması (hatim) sürecinde de 29. cüz kapsamında yer almaktadır. Sureyi anlamıyla birlikte okumak, mesajının kalbe daha derin işlemesine vesile olur.